İçeriğe geç

Burjuva Demokrasisi Bölüm 1

Bugün sizlerle birlikte burjuva ve demokrasi kavramlarının nasıl bir tarihsel süreç içerisinden sıyrılıp bugüne ulaştıklarını ve aralarında nasıl bir ilişki olduğunu irdelemeye çalışacağız.

Burjuvazi ile başlayalım.

Burjuvazi: Fransızca bourgeois “şehirli, orta sınıf mensubu” sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca bourg “kale, surla çevrili kent” sözcüğünden türetilmiştir. (1)

Kökeni itibari ile orta sınıf mensubu anlamına gelen burjuvalar zamanla gelir elde ederek seviye atlamış ve ticaretle uğraşan kesim olarak anılmaya başlamıştır. Başta siyasetle olan bağlarının zayıf olduğu bu grup modern bankacılığın temelleri atıldıktan sonra siyasi mecralarda da faaliyet göstermeye başlamışlardır.

King_William_III_of_England

Bugün anladığımız manada modern bankacılığın temelleri ise 1600’lü yılların sonuna doğru atılmıştır. 1688 yılında İngiltere tahtına oturan Kral William Kutsal İttifaka katılarak Fransa’ya savaş açmıştır. Dokuz Yıl Savaşları olarak anılan bu süreç halkı yormuş, fakir düşürmüş ve savaşları finanse ettirmekten usandırmıştı. İngiltere’nin savaştan çekilmemek için elinde önemli gerekçeler vardır ancak savaşa devam edecek parası da kalmamıştı. Artık halktan vergi almak imkânsızdır. Bu yüzden Kral William, kaynak arayışına geçer. Aralarında Nathan Rotschild’in de bulunduğu, savaş sırasında büyük servetler edinmiş bir grup zengin, 1694 yılında özel bir şirket olarak İngiltere Bankası’nı kurarlar. Bu banka Kral William’ın arayışına çözüm olur. Banka yıllık %8 faiz ile devlete 1 milyon 200 bin pound borç para verir. Bunun yanın da bir de devletten, 1 milyon 200 bin pound kadar banknot basıp piyasaya kredi olarak verme izni aldı. Bu şekilde kazançlarını ikiye katlamış oluverdiler. Aynı zamanda, o zor günlerde devlete yardımcı oldukları için vatansever olarak anıldılar ve üst düzey dostluklar kurmaya başladılar. (2)

İngiltere Bankası’nı kuranlar burjuvazinin zenginleşerek seviye atlamış halleridir. Ancak

Nathan Rothschild

zenginliklerinin tek kaynağı savaşlar değildir. Öncesinde, 15 ve 16. yüzyıllarda ortaya çıkan Coğrafi Keşifler de sermayelerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.

Burjuvaların Kral William olayından çıkardıkları çok önemli bir ders vardı. Para güç demekti. Öyle bir güç ki kralları bile önlerinde diz çöktürtebilecekti. Nitekim bir müddet sonra Nathan Rotschild şunları söylemişti: “İmparatorluğu yönetmek için kimin kral olduğu hiç umurumda değil. Çünkü Britanya’nın para arzını kim kontrol ediyorsa, imparatorluğu da o kontrol eder. Ben Britanya’nın para arzını kontrol ediyorum.” (3)

Şimdi birkaç yüzyıl sonrasına, Fransız devrimine gidelim ve burjuvazi serüvenini demokrasi ile buluşturalım.

Fransız devrimi modern bankacılığın temellerinin atılmasından yalnızca 1 yüzyıl sonra, 1789 ve 1799 yılları arasında Fransa burjuvası tarafından gerçekleştirilir.

Eski krallıkları biliriz. Ülkenin bütün parası kralın hazinesindedir ve ülkeyi yönetme adına bütün kararları kral verir. Yani kısaca parayı kendinde toplayan kişi yöneticidir. Bu yüzden Fransa’nın yeni yöneticileri olmak isteyen burjuva sınıfının gözünde bir tek hedef vardı. O da kraldı. Daha doğrusu kralın servetiydi. 100 yıl öncesinde İngilizler, savaşlar sayesinde Kral William’a borç vererek ülkenin hazinesine bir nevi el koymuşlardı ancak bu kesin bir çözüm değildi. İşi kökten çözmek gerekiyordu. Bunun yolu ise parayı tek elde toplayan krallık sisteminin yani mutlak monarşinin yıkılmasıydı. Üstelik de ortam buna elverişliydi. İnsanlar her anlamda özgürlük istiyordu. Artık krallardan bıkmış usanmışlardı. Sonuç olarak ortaya Cumhuriyet adında yeni bir yönetim modeli çıktı. Artık iş bitmişti. Bundan sonra tek yapmaları gereken bu yeni yönetim modelini ve onunla beraber ortaya çıkan demokrasiyi iyi çözümlemek ve içini bir örümcek ağı gibi sarmaktı.

Aradan yıllar geçti. Cumhuriyet, demokrasi, burjuvazi gibi bütün kavramlar gelişti. Ancak uzun yıllar demokrasiyi ellerinde tutmayı başardılar. Yani bir “Burjuva Demokrasisi” oluşturdular.

Peki, demokrasiyi ele geçirdiklerinden nasıl emin olabiliyorum?

Kendimce bulduğum kanıt bizzat burjuvazinin en sağlam kalesinden yani Amerika’dan geliyor da ondan.

Bir sonraki bölümde görüşmek üzere…

(1)- https://www.etimolojiturkce.com/kelime/burjuva

(2)- Mete Gündoğan, Narkoz, s. 39-40

(3)- Mete Gündoğan, Narkoz, s. 41

Toplam Kullanılan Oy: 2
Tarih:Misafir Yazarlar

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir